قادر حيدرى فسايى

102

شرح مضموني كفاية الأصول ( فارسى )

بحث در اين است كه آيا عقل حكم به ملازمه ( بين وجوب شرعى ذى المقدّمه و وجوب شرعى مقدّمه ) مىكند يا خير ؟ 2 ) نظريّه بعضى : مسأله مقدّمه واجب از مسائل لفظيّه علم اصول است چون بحث در اين است كه آيا امر دالّ بر وجوب شىء دالّ بر وجوب مقدّمه آن شىء است يا خير ؟ از دو قرينه زير استفاده مىشود كه ظاهر صاحب معالم همين نظريّه دوم است . الف ) دليلى كه صاحب معالم براى نفى وجوب مقدّمه ذكر كرده است با لفظيّه بودن مسأله سازگارى و تناسب دارد . توضيح : ايشان فرموده است امر به هيچيك از دلالات لفظيّه ثلاث ( مطابقه ، تضمّن ، التزام ) دالّ بر وجوب مقدّمه نيست . از اين دليل ظاهر مىشود كه ايشان بحث را در دلالت امر قرار داده است . ب ) صاحب معالم مسأله مقدّمه واجب را در مباحث الفاظ ذكر كرده است . ظاهر اين عملكرد اين است كه مسأله مقدّمه واجب را مسأله لفظيّه مىداند . « 1 » جواب مصنّف در ضمن سه مرحله : 1 ) اين بحث كه آيا بين وجوب ذى المقدّمه و وجوب مقدّمه ملازمه است يا خير بحثى مربوط به مقام ثبوت و واقع و بحث از دلالت امر بحثى مربوط به مقام اثبات و دلالت است . 2 ) نزاع در مقام اثبات و به عبارت ديگر به بحث و نزاع جهت اثباتى دادن فرع بر پذيرش ملازمه در مقام ثبوت است . 3 ) وجود ملازمه ثبوتا محلّ كلام است و لذا جهت اثباتى به بحث دادن محلّ اشكال است و با توجّه به اينكه حاكم به احد الطّرفين در مقام ثبوت عقل است مسأله عقليّه خواهد شد . « 2 » تامّل .

--> ( 1 ) - ر ك : معالم ، ص 61 . ( 2 ) - ر ك : مطارح الانظار ، ص 38 .